Drukuj
Dla jakiego parametru \(m\) równanie \(2x^5+mx^3=-3x\) ma dokładnie trzy rozwiązania?
Porządkujemy równanie: \[ 2x^5+mx^3+3x=0 \] Wyciągamy \(x\) przed nawias: \[ x\big(2x^4+mx^2+3\big)=0 \] Mamy zatem zawsze jedno rozwiązanie: \[ x=0. \] Pozostałe rozwiązania pochodzą z równania: \[ 2x^4+mx^2+3=0. \] Podstawiamy \(t=x^2\): \[ 2t^2+mt+3=0. \] Rozwiązujemy równanie kwadratowe: \[ \Delta=m^2-4\cdot 2\cdot 3=m^2-24. \] Analiza przypadków:
  • \(\Delta\lt 0\), jeżeli: \[m^2\lt 24\] \[m\in (-2\sqrt{6}; 2\sqrt{6})\] Wówczas mamy brak rozwiązań dla \(t\).
    Zatem pozostaje tylko jedno rozwiązanie: \(x=0\).
  • \(\Delta=0 \Leftrightarrow m= -2\sqrt{6} \lor m= 2\sqrt{6}\)
    Wówczas: \[ t=\frac{-m}{4}. \] Wracamy do oryginalnych zmiennych: \[ x^2=-\frac{m}{4}. \]
    • Dla \(m=2\sqrt{6}\): \[x^2=-\frac{\sqrt{6}}{2}\] otrzymujemy równanie sprzeczne.
    • Dla \(m=-2\sqrt{6}\): \[x^2=\frac{\sqrt{6}}{2}\] \[ x=\sqrt{\frac{\sqrt{6}}{2}} \quad \lor \quad x=-\sqrt{\frac{\sqrt{6}}{2}}. \] Razem z \(x=0\) daje to dokładnie 3 rozwiązania.
  • \(\Delta\gt 0 \Leftrightarrow m\in (-\infty ; -2\sqrt{6})\cup (2\sqrt{6}; +\infty )\).
    Równanie kwadratowe ma dwa rzeczywiste pierwiastki \(t_1,t_2\). Musimy zbadać znak tych pierwiastków. Do tego celu możemy wykorzystać wzory Viete'a: \[ t_1t_2=\frac{3}{2}\gt 0, \quad t_1+t_2=-\frac{m}{2}. \]

    Ponieważ \(t_1t_2 \gt 0\), to już wiemy, że pierwiastki są zawsze tego samego znaku (albo oba dodatnie, albo oba ujemne).

    Wracamy do oryginalnych zmiennych: \[ x^2=t_1 \quad \lor \quad x^2=t_2. \]
    • Jeśli \(m\lt 0\), to: \[t_1+t_2 \gt 0\] Więc \(t_1\gt 0\) i \(t_2\gt 0\).
      Wówczas będziemy mieli cztery rozwiązania: \[x=\sqrt{t_1} \lor x=-\sqrt{t_1} \lor x=\sqrt{t_2} \lor x=-\sqrt{t_2}\] a także rozwiązanie \(x=0\).
      Czyli łącznie: 5 rozwiązań.
    • Jeśli \(m\gt 0\), to: \[t_1+t_2 \lt 0\] Więc \(t_1\lt 0\) i \(t_2\lt 0\).

      Wówczas oba równania: \(x^2=t_1\) oraz \(x^2=t_2\) są sprzeczne, pozostaje tylko \(x=0\) (czyli 1 rozwiązanie).

Wniosek: Równanie ma dokładnie trzy rozwiązania wtedy i tylko wtedy, gdy: \[ \boxed{m=-2\sqrt{6}} \]
Strony z tym zadaniem
Matura rozszerzona - zbiór zadań - równania dwukwadratowe
Sąsiednie zadania
Zadanie 4757Zadanie 4758
Zadanie 4759 (tu jesteś)
Zadanie 4760Zadanie 4761